Những sai lầm khi trường học triển khai chuyển đổi số

2026-02-26 16:06:55

Chuyển đổi số trong giáo dục đang trở thành một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh đổi mới giáo dục toàn diện. Nhiều trường học đầu tư mạnh tay cho thiết bị, phần mềm, nền tảng dạy học trực tuyến với kỳ vọng thay đổi diện mạo lớp học và nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường rơi vào tình trạng “có công nghệ nhưng không có chuyển đổi”, nghĩa là cơ sở vật chất hiện đại nhưng phương pháp giảng dạy vẫn cũ, học sinh vẫn thụ động và giáo viên vẫn quá tải. Nguyên nhân nằm ở những sai lầm trong cách tiếp cận và triển khai. Việc nhận diện rõ các sai lầm này là bước đầu tiên để xây dựng chiến lược chuyển đổi số hiệu quả và bền vững.

Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi triển khai chuyển đổi số trường học là quá chú trọng vào việc mua sắm thiết bị. Nhiều đơn vị cho rằng chỉ cần trang bị bảng tương tác, máy chiếu hiện đại, máy tính bảng hay phòng học thông minh là đã hoàn thành chuyển đổi số. Thực tế, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải yếu tố quyết định. Nếu giáo viên vẫn giảng bài theo lối truyền thống, học sinh vẫn nghe – chép – học thuộc, thì dù thiết bị có hiện đại đến đâu, bản chất của tiết học cũng không thay đổi. Chuyển đổi số phải bắt đầu từ việc thay đổi tư duy dạy học, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường hoạt động tương tác, khuyến khích khám phá và sáng tạo. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tích hợp vào phương pháp giảng dạy mới.

Giáo viên là lực lượng trực tiếp triển khai chuyển đổi số trong lớp học. Tuy nhiên, nhiều trường lại bỏ qua khâu đào tạo hoặc chỉ tổ chức các buổi hướng dẫn ngắn hạn, mang tính hình thức. Khi không được trang bị đầy đủ kỹ năng và kiến thức, giáo viên dễ rơi vào tâm lý e ngại, áp lực và thậm chí phản kháng với công nghệ. Chuyển đổi số không chỉ là học cách sử dụng phần mềm, mà còn là học cách thiết kế bài giảng số, xây dựng hoạt động học tập tương tác, khai thác học liệu số một cách sáng tạo. Nếu giáo viên không hiểu rõ lợi ích và không được hỗ trợ thường xuyên, họ sẽ khó duy trì việc ứng dụng công nghệ lâu dài. Do đó, đào tạo liên tục và xây dựng cộng đồng giáo viên hỗ trợ lẫn nhau là yếu tố then chốt.

Một sai lầm nghiêm trọng khác là triển khai chuyển đổi số theo phong trào, thiếu kế hoạch dài hạn. Có trường đầu tư rầm rộ trong năm đầu tiên nhưng sau đó không duy trì, không đánh giá, không cải tiến. Việc thiếu chiến lược khiến các hoạt động rời rạc, không đồng bộ và không tạo được tác động thực sự. Chuyển đổi số cần được xây dựng thành một kế hoạch tổng thể với mục tiêu cụ thể, lộ trình rõ ràng và tiêu chí đánh giá minh bạch. Nhà trường cần xác định rõ mình muốn đạt được điều gì: tăng mức độ tương tác trong lớp học, cải thiện kết quả học tập, hay nâng cao kỹ năng tự học của học sinh. Khi có mục tiêu cụ thể, mọi hoạt động triển khai sẽ có định hướng và hiệu quả hơn.

Công nghệ hiện đại nhưng học liệu số không đảm bảo chất lượng cũng là một vấn đề lớn. Nhiều trường sử dụng tài liệu rời rạc, không bám sát chương trình, thiếu tính tương tác. Điều này khiến học sinh khó tiếp cận kiến thức một cách hệ thống và sâu sắc. Các nền tảng học liệu số chuyên nghiệp như Mozaik Education cung cấp kho nội dung 3D, video, mô phỏng và bài tập tương tác bám sát chương trình học, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng bài giảng. Việc lựa chọn đúng học liệu số không chỉ hỗ trợ giảng dạy mà còn kích thích trí tò mò và tư duy sáng tạo của học sinh. Nhiều trường triển khai chuyển đổi số nhưng không có hệ thống đánh giá cụ thể. Không có số liệu về mức độ sử dụng, không khảo sát mức độ hài lòng của giáo viên và học sinh, không so sánh kết quả học tập trước và sau khi áp dụng công nghệ. Khi thiếu dữ liệu, nhà trường không thể biết mình đang đi đúng hướng hay cần điều chỉnh. Việc đánh giá cần được thực hiện định kỳ, dựa trên các tiêu chí rõ ràng như tần suất sử dụng học liệu số, mức độ tham gia của học sinh, kết quả học tập và phản hồi từ phụ huynh. Chỉ khi có dữ liệu cụ thể, chuyển đổi số mới thực sự trở thành công cụ cải tiến chất lượng giáo dục.

Chuyển đổi số không chỉ là thay đổi công cụ mà còn là thay đổi thói quen và văn hóa làm việc. Nếu nhà trường không chuẩn bị tâm lý cho giáo viên và học sinh, quá trình triển khai sẽ gặp nhiều trở ngại. Sự lo lắng, sợ sai, sợ bị đánh giá khi sử dụng công nghệ có thể khiến giáo viên ngại thử nghiệm phương pháp mới. Để khắc phục, nhà trường cần xây dựng môi trường khuyến khích sáng tạo, chấp nhận thử nghiệm và học hỏi từ sai lầm. Khi giáo viên cảm thấy an toàn và được hỗ trợ, họ sẽ chủ động đổi mới. Khi học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi và khám phá, lớp học sẽ trở nên năng động hơn. Một số trường chỉ áp dụng công nghệ trong một vài tiết học hoặc một số môn học nhất định. Điều này khiến chuyển đổi số trở nên rời rạc và thiếu tính hệ thống. Thay vào đó, cần xây dựng một hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ, kết nối giữa lớp học, quản lý nhà trường và phụ huynh. Khi học liệu, bài tập, đánh giá và báo cáo được tích hợp trên cùng một nền tảng, quá trình dạy và học sẽ liền mạch hơn. Học sinh có thể tiếp tục học ở nhà, giáo viên dễ dàng theo dõi tiến độ, phụ huynh nắm bắt được tình hình học tập của con em mình. Sự kết nối này tạo nên một môi trường học tập linh hoạt và hiệu quả.

Những sai lầm khi trường học triển khai chuyển đổi số thường xuất phát từ việc hiểu chưa đầy đủ bản chất của quá trình này. Chuyển đổi số không phải là mua sắm thiết bị hay chạy theo xu hướng công nghệ, mà là quá trình thay đổi toàn diện từ tư duy, phương pháp đến cách tổ chức dạy học. Khi nhà trường xây dựng chiến lược rõ ràng, chú trọng đào tạo giáo viên, lựa chọn học liệu chất lượng và đánh giá hiệu quả thường xuyên, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy đổi mới giáo dục.

Thành công của chuyển đổi số không nằm ở số lượng thiết bị, mà ở mức độ thay đổi tích cực trong lớp học. Khi học sinh được tham gia, được khám phá và được sáng tạo, đó mới là dấu hiệu cho thấy chuyển đổi số đã đi đúng hướng.

Liên hệ để trải nghiệm mozaBook & mozaWeb:
📞 Hotline: +84 90 385 26 45
📧 Email: tungviet@tvc.vn

Xem thêm: https://doimoigiaoduc.vn/article/giao-vien-can-tat-ca-tich-hop-trong-mot-phan-mem-vi-sao-mozabook-la-lua-chon-phu-hop-nhat-/15724